Ślady przeszłości
5 lipca 2010
Ślady przeszłości można znaleźć niemal wszędzie. Mogą to być zarówno ruiny zamku krzyżowców, jak i miasteczko typu Pueblo. Starożytne ruiny stanowią najlepiej widoczne ślady przeszłości. Pozostałości budynków, stanowią informację jak kiedyś żyli tam i pracowali ludzie. Zadaniem archeologów jest wnikliwe zbadanie takich miejsc. Mapy i dokumenty historyczne również są świadectwem tego, że pewne miejsca w dawnych czasach były areną działalności człowieka. Jeśli na mapie, sporządzonej na przykład w XVII stuleciu jest zaznaczony budynek, którego dziś już nie ma, to wykopaliska mogą doprowadzić do odkrycia jego fundamentów, zachowanych pod ziemią. Dzięki nim dowiadujemy się, jaka była funkcja tego obiektu w przeszłości. Często najbardziej pasjonujące odkrycia są dziełem przypadku. W 1940 roku chłopcy, spacerujący po lesie, w południowo – zachodniej Francji, znaleźli prehistoryczne malowidła sakralne, które były ukryte w jaskini prze 15 tysięcy lat. W 1991 roku obryw lodowca we Włoszech, odsłonił ciało człowieka z epoki brązu, doskonale zachowane w lodzie, przez 5 tysięcy lat. Na całym świecie są miejsca gdzie ludzie żyli, pracowali, wznosili domy i miasta, staczali wojny, oddawali się praktykom religijnym i tworzyli dzieła sztuki. Życie pierwotnych ludzi oznaczało ciągła walkę o przetrwanie. Nie było żadnych wygód, tylko potrzeba zaspokojenia, pragnienia, zapewnienia ubrania i znalezienia schronienia. Przez tysiące lat ludzie wiedli koczowniczy tryb życia, przenosząc się z miejsca na miejsce, aby zdobywać pożywienie. Niektórym z tych łowców i zbieraczy za domostwa służyły jaskinie i szałasy z gałęzi. Wśród artefaktów z tamtych czasów, które przetrwały do dziś, znajdują się narzędzia, broń, ozdoby i pozostałości budowli. Pierwsi rolnicy osiedlili się około 10 tysięcy lat temu na Bliskiem Wschodzie. Stopniowo na całym świecie pojawiły się coraz bardziej rozwinięte cywilizacje, które na przestrzeni wieków upadały a na ich miejsce powstawały nowe. Pozostawiały one po sobie bogatą spuściznę materialną, która dziś jest przedmiotem badań archeologów. Na całym świecie archeolodzy dokonują coraz to nowych odkryć, dzięki którym dowiadują się coraz więcej o przeszłości. Niektóre odkrycia czy wykopaliska są tak niezwykłe, że dowiaduje się o nich cały świat. W roku 1939 archeolodzy badający anglosaskie kurhany, dokonali ważnego odkrycia. Wykopali resztki wielkiej łodzi z VII wieku, zawierającej zbiór drogocennych przedmiotów. Przepuszcza się, że był w niej pochowany król Radewald, zmarły około roku 623. Gdy umarł, na ląd wyciągnięto duży okręt i w znajdującej się na pokładzie komorze umieszczono ciało króla a wraz z nim wiele cennych przedmiotów. Kiedy okręt spoczął pod kurhanem, jego drewniane kadłub uległ rozkładowi, ale skarby ocalały. Kolejne wielkie znalezisko to odkryte w 1911 roku inkasie miasto, pozostające w zapomnieniu przez 500 lat, Machu Picchu. Zostało zbudowane przez Inków w połowie XV wieku i, co ciekawsze hiszpańscy najeźdźcy, którzy pojawili się tam w XVI wieku, nie zdołali go odnaleźć. Odkryte tam pałace i świątynie Słońca oraz samo położenie miasta sprawiły, że obecnie jest ono wielką atrakcją dla zwiedzających.
Prekambr jest to najdłuższa i zarazem najstarsza era w dziejach ziemi. Okres jej trwania określa się na 4600-570 milionów lat temu. Ze względu na jej odległość w czasie, bardzo trudno jest współczesnym naukowcom odtworzyć ówczesne czasy i poznać wydarzenia tamtych lat. Pewne jest, że po powstaniu planety Ziemi na jej powierzchni pojawiła się cienka skorupa z zaczątkami płyt kontynentalnych. Skorupa ta była rozrywana przez liczne wybuchy wulkanów i była poddana ciągłym przemianom górotwórczym. Na obszarach okołobiegunowych występowało natomiast zlodowacenie. Głównym składnikiem atmosfery był wówczas dwutlenek węgla. Wraz z różnymi procesami pojawiły się na Ziemi pierwsze prymitywne organizmy o nieskomplikowanej budowie, których synteza przyczyniła się do powstania w atmosferze tlenu. O tych pierwszych organizmach wiemy bardzo niewiele. Najlepiej poznane są stromatolity, wapienne struktury warstwowe utworzone przez sinice, które posiadały zdolność fotosyntezy. W późniejszym prekambrze żyło już sporo organizmów wielokomórkowych. Planeta Ziemia powstała około 4,6 miliarda lat temu. Ciągłe zmiany na przestrzeni wieków dały jej obecny wygląd znany nam wszystkim. Zmiany zachodziły we wszystkich elementach środowiska, które wzajemni na siebie oddziaływały. Zrekonstruowanie minionych środowisk oraz odtworzenie przebiegów, które zaszły w przeszłości, jest warunkiem zrozumienia dalszych przemian, ewolucji naszej planety. Kiedy już wykształciła się skorupa ziemska i powstała atmosfera, potem hydrosfera, układ lądów i mórz nadal nie był stabilny. Ich rozmieszczenie znane z dzisiejszych atlasów, wyglądało niegdyś zupełnie inaczej. Wszystkie te procesy potrzebowały wiele lat aby doprowadzić wygląd Ziemi do obecnego. Naukowcy podzielili etapy rozwoju Ziemi na ery. Należą do nich era prekambryjska, paleozoiczna, mezozoiczna i kenozoiczna. Te natomiast zostały podzielone na okresy. W każdym z tych etapów zaszły znaczące zmiany na naszej planecie. Dlatego w zagadnieniu tym przyjrzymy się owym przemianom geologicznym opisując poszczególne ery. Tabela stratygraficzna jest niczym innym jak pewnym schematem, za pomocą którego możemy określić przebieg historii, za pomocą procesów, które po sobie następują oraz warstw skalnych. Co jakiś czas powstają nowe wersje tej tabeli, które musi zaakceptować Międzynarodowa Komisja Stratygrafii.Dzięki tej tabeli geolodzy oraz paleontolodzy mogą pracować, ona stanowi dla nich swojego rodzaju ściągawkę. Jest ona jedynym oficjalnym schematem przebiegu historii okresów geologicznych, jakie nasza planeta przetrwała. Jest bardzo wiele opracowań na temat tej tabeli i sporo jest w nich różności oraz podziałów stratygraficznych. Każde nowe badanie jest właściwie tak jakby wsteczną aktualizacją stanu Ziemi sprzed kilkuset wieków. Sama tabela stratygraficzna jest narysowana w taki sposób, iż przypomina ona zwężającą się spiralę, której przebieg czasu pokazywany jest zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Ze względu na zbyt częstą zmianę przebiegu historii Międzynarodowa Komisja Stratygrafii postanowiła uczynić wszystko, by zdefiniować globalne odniesienia dla każdej jednostki geologicznej. Najnowsze jej osiągnięcie to właśnie tabela stratygraficzna, która została oficjalnie przedstawiona w 2006 roku i do dziś cieszy się dużym powodzeniem.