O Merkurym

2 września 2010

40Merkury najmniejszą planetą.Jest ona jedną z mniejszych planet w całym Układzie. Jest też najbliższą Słońca planetą, która została nazwana przez starożytnych Rzymian imieniem ruchliwego boga handlu. Po niebie porusza się stosunkowo szybko i jest słabo widoczny, gdyż znajduje się zawsze blisko słońca, wobec czego może być dostrzeżony jedynie nisko nad horyzontem wkrótce po zachodzie lub też przed wschodem. Merkury jest najmniejszą planetą, a jego promień równikowy wynosi 2 439km, czyli stanowi mniej niż 0,4 promienia Ziemi. Oś jest praktycznie prostopadła do płaszczyzny orbity. Natomiast okres rotacji, który wynosi 58,6 dnia, jest taki jak 2/3 okresu obiegu wokół Słońca planety o nazwie Merkury. Oznacza to że, podczas dwóch obiegów Słońca głąb Merkurego wykonuje trzy obroty dookoła własnej osi. Doba merkurańska trwa więc 176 dni ziemskich i jest dwukrotnie dłuższa od roku merkurańskiego. Współczesne modele budowy wewnętrznej Merkurego wskazują, że aż 80% jego masy stanowi żelazo skupione zapewne w stosunkowo dużym jądrze (o promieniu 1 800 km), które otoczone jest płaszczem krzemieniowym i prawdo podobnie cienką skorupą. Piątą z koli planetą w odległości od Słońca jest Jowisz.Jowisz jest piątą planetą według oddalenia od Słońca i największą planetą Układu Słonecznego, a po Słońcu, Księżycu i Wenus, czwartym pod względem jasności obiektem na niebie. Starożytni Rzymianie nadali mu imię swojego boga światłości, będącego panem wszystkich zjawisk niebieskich. Odległość Ziemi od Słońca jest ponad pięć razy mniejsza w stosunku do długości prawej kołowej orbity, po której okrąża Słońce. Jego okres obiegu wokół Słońca trwa prawie 12 lat. Chociaż masa Jowisza stanowi zaledwie tysięczna część masy Słońca, to jednak jest 318 razy większa od masy Ziemi. Średnica jego globu wynosi 143 tysiące km i przewyższa Ziemską prawie 11 razy. Planeta szybko obraca się wokół własnej osi, zajmuje jej to tylko 10 godzin i jest to najkrótszy okres obrotu z pośród innych planet naszego Układu Słonecznego. Jego promień równikowy jest 4 200 km dłuższy od promienia biegunowego. Mimo że skład chemiczny Jowisza jest zbliżony do słonecznego, to jednak nie mogą w nim zachodzić reakcje jądrowe przemiany wodoru w hel ze względu na zbyt małe ciśnienie i za niską temperaturę jego wnętrza. Konwekcja jest głównym źródłem energii we wnętrzu planety Jowisz.

Chimbu

2 września 2010

29Doliny rzek Wabhi i Chimbu na wschodniej wyżynie zamieszkują Chimbu. Chimbu 1933 roku stali się oni obiektem zainteresowania misji katolickich i luterańskich. Po II wojnie światowej doświadczyli gwałtownych przeobrażeń kulturowych, kiedy Australia objęła jednolitą administracją Terytorium Papui i Terytorium Powiernicze Nowej Gwinei. Wraz z sąsiadami Chimbu 300 lat temu, wzięli udział w swoistej rewolucji rolniczej, kiedy na ziemiach Nowej Gwinei zaczęto uprawiać pochrzyn. Fakt, że uprawa ta nadawała się do kontynuacji, sprawił, że liczba ludności gwałtownie wzrosła, zwiększyła się również populacja trzody chlewnej. Później, Chimbu rozwinęli złożony system, polegający na wymianie świń za muszle, kosztowności i inne przedmioty. Ponieważ liczba ludności wciąż wzrastała pojawił się problem braku ziemi. Tereny były przeludnione, co doprowadzało do nieustannych zatargów zbrojnych i ekspansji Chimbu na słabiej zaludnione tereny. Plemię to nie miało pojęcia dziedziczonej władzy. Niezwykle cenili równość, a jeśli mężczyźni zyskiwali posłuch u innych, stawało się to dzięki im zaletom osobistym: sile, dzielności i hojności. Ze względu na wysoko rozwiniętą sztukę i style architektury, ludy znad środkowego biegu Sepiku, należą do najlepiej znanych grup etnicznych. Wzorując się na ich słynnym obrzędowym, długim domu, z wysokim dachem i wydatnymi okapami, zaprojektowano siedzibę Wysokiego Komisarza w Papui. Tajemnica jest istotnym elementem życia publicznego w dolinie rzeki. W miarę starzenia się mężczyźni uzyskują coraz większą wiedze o imionach mitologicznych postaci i ich znaczeniu. Mężczyźni z ludu Iatmul wyzywają Manabu na słowne pojedynki. Wiedza o stwórcach jest, więc znakiem wysokiego statusu rytualnego. Pośród Kwoma, w centrum obrzędów płodności, znajduje się pochrzyn, stanowiący tu podstawę wyżywienia. Rzeźbiarze z nad Sepiku zyskali rozgłos wśród turystów, jako twórcy masek i wyobrażeń miejscowych zwierząt i ptaków. Prowincja East – Sepik od dawna dostarcza krajowi wybitnych przywódców. Wśród nich jest Michael Somare, pierwszy premier Papui. Mieszkańcy tutejszych regionów dostosowują się do potrzeb i wymogów rynku, a sztuka jest integralną częścią gospodarki.

Rezerwaty indiańskie

1 września 2010

27Rezerwaty były miejscem zamieszkania amerykańskich Indian. Dawniej Indianie mieszkali gdzie tylko chcieli było tak, ponieważ ziemia nie była nikogo własnością wiec każdy mógł śmiało po niej podróżować i ją zamieszkiwać, jednak z biegiem czasu wszystko uległo zmianie. Na tereny zielone przybył biały człowiek, który rościł sobie prawa do ziemi. Rezerwaty stały się klatkami dla Indian, których w gruncie rzeczy chciano się pozbyć, ponieważ stwarzali oni zbyt wiele problemów białemu człowiekowi. Zamkniecie ludzi w tych rezerwatach nie było dobrym posunięciem, ponieważ Indianie zaczęli się buntować. Nic dziwnego, ponieważ wcześniej Indianie żyli wolni a teraz przyszło im żyć w niewoli i pod kontrolą człowieka, którego nie szanują. Rezerwaty nie były zbyt urodzajne w zwierzynę, a więc Indianie przymierali głodem, co było kolejnym bardzo wielkim powodem powstania buntu. Porządku w rezerwacie pilnowali żołnierze wojsk amerykańskich, co było bardzo niesprawiedliwe, ponieważ Indian od razu traktowano jako wyrzutków, a więc stawia to białego człowieka w bardzo złym świetle. Strój indiański jest bardzo charakterystyczny i niepowtarzalny. Zdecydowanie należy do bardzo osobliwych, ponieważ ludzie ci wszystko, co mieli zawdzięczali naturze, a więc ich ubiór w całości składał się z naturalnych skór. Stroje były wykonywane z skór upolowanych zwierząt, a więc im lepsze futro na zwierzu, to jasna spraw ubiór również był o wiele doskonalszy. Wykonanie stroju trwało stosunkowo długo, ponieważ wszelkie prace wykonywano ręcznie, a więc skórę nacinano tak by można było ją dowolnie łączyć. W taki sposób wykonywano wszelkie rodzaje ubrań od spodni zaczynając na sukniach kończąc. Strój ten nie był ozdoby czy też piękny, ale nie takie miał zadnie, po pierwsze miał osłaniać skórę, a po drugie miał być na tyle elastycznym, aby nie przeszkadzał w wykonywaniu codziennych obowiązków. Do tej pory istnieją Indianie, którzy respektują stare tradycje. Kultura indiańska po woli zanika, a więc odnajdując plemienia, które wyglądają jak sprzed kilkuset lat nie powinniśmy starać się ich zmieniać w najmniejszym stopniu. Wigwam to dom indiański kształtem przypominający stożek. Dla Indian wigwamy były bardzo ważne, ponieważ to tutaj wypoczywali, spali oraz rozmnażali się. Wigwam jest w gruncie rzeczy zbliżony do namiotu, ponieważ tak jak namiot jest składną konstrukcją, poza tym można go przenosić w dolne miejsce. Wigwam taki bardzo prosto się budowało wystarczyło tylko posiać kilka elementów, a mianowicie konstrukcja wspierała się na ukośnie ustawionych balach, a ścianki były pokryte zwierzęcymi skórami. Skóry te musiały być odpowiednio przygotowane i połączone ze sobą po to, aby tworzyły jednolite powierzchnie. Skóra taka powodowała, że w wigwamie było bardzo ciepło i nie groził nam deszcz czy śnieg. Nawet wnętrze takiego miejsca było wyłożone skórami zwierząt. Każda rodzina posiadała swój wigwam, a największy miał zawsze jednak wódz plemienia, ponieważ był on najważniejszym członkiem zgromadzenia. Wigwamy bardzo pomagały ludziom nawet w czasie zimy, ponieważ dzięki grubym skórom zwierzęcym dawały bardzo dobre schronienie.

Zapłodnienie

1 września 2010

18Podczas zapłodnienia, zarówno u roślin, zwierząt jaki i ludzi, powstaje nowa komórka, która od razu dziedziczy połową swojego DNA od matki a drugą od ojca, uzyskując pewne, kompletne cechy charakterystyczne każdego rodziców. Może to być np. kolor oczy, kolor włosów, a nawet pewne cechy charakteru. Ten proces nazywa się rozmnażaniem płciowym. W ciele każdego człowieka znajdują się 46 chromosomy, złożone z 23 par. Każda z tych 23 par chromosomów, znajdują się dwie komórki. Jedna pochodzi od ojca, a druga od matki. To jak one trafiły do danej pary chromosomów jest całkowitym przypadkiem. Przez ich połączenie, można dowiedzieć się jaka dziecko będzie miało płeć. Dwa chromosomy X świadczą o tym ,że urodzi się dziewczynka, a dwa chromosomy Y, dają dowody, że będzie do chłopiec. Jak również można uwzględnić i zaobserwować pewne różnice występujące między poszczególnymi osobnikami. Dzieci niektórych organizmów nie różnią się niczym od swoich rodziców. Dzieje się tak dzięki podobnemu ułożeniu się komórek zawartych w cząsteczkach DNA. Gdy każda komórka ma takie samo bądź bardzo podobne DNA jak ma ich rodzic zachodzi tak zwane rozmnażania bezpłciowe. W organizmach znajduje się więcej niż jedna komórka. O takich organizmach, mówi się , że są wielokomórkowe. Takimi organizmami są na przykład drzewa, trawy, koty, psy, a nawet i ludzie. Rośliny i zwierzęta posiadają specjalnie wyspecjalizowane komórki, które odpowiedzialne są za daną funkcję, jaką sprawują w ciele zwierzęcia, czy u rośliny. Nawet w najmniejszej części lista, komórki są tak przystosowane do wykonania danej czynności i funkcji na przykład do produkcji pokarmu lub sterowania przepływem powietrza czy wody. Komórki te, robią to automatycznie, na tym polega ich budowa i funkcjonalność. Struktura i kształt danej komórki zależy częściowo od tego, jakie funkcje musi ona wykonać. Na przykład komórki usytuowane w wewnętrznej części liścia są długie i bardzo cienkie, dzięki czemu łatwo przechodzi przez nie światło. Zawierają one także o wiele więcej chloroplastów pochłaniających energię ze światła słonecznego. Po takiej dawce poznania, naszego świata i świata przyrodniczego, nie powinniśmy mieć żadnych wątpliwości co to tego, że jest on w 100% zaskakujący i fascynujący.