Mezozoik
26 lipca 2010
Okres jej trwania to 245- 66 milionów lat temu. Na początku tej ery – w triasie – płyty kontynentalne tworzyły jeden wielki kontynent który nazwano Pangeoą. Na Ziemi dominował klimat ciepły i powstawały coraz większe pustynie. Powstały nowe grupy zwierząt: płazy i duże gady (dinozaury). Pod koniec triasu pojawiły się pierwsze ssaki. W jurze Pangea rozpadła się na Gondwanę i Laurazję. Na Ziemi wciąż dominował klimat ciepły, zazwyczaj łagodny. Wśród roślin lądowych dominowały sagowce i palmy. W okresie jurajskim szybko rozwijały się ssaki i ptaki, które właśnie w tym okresie zaczęły stanowić odrębną gromadę kręgowców. Kreda to czas, w którym nadal trwało rozdzielanie lądów. W ciepłych morzach żyła ogromna liczba otwornic, których szczątki utworzyły złoża kredy. Oprócz tego w wodzie żyły rekiny i płetwojaszczury a na lądzie dominowały dinozaury, które zajmowały różnorodne nisze ekologiczne. Kreda kończy się wymieraniem najliczniejszych grup zwierząt, czyli dinozaurów. Naukowcy wciąż nie potrafią określić przyczyny ich wymarcia. Istnieją różne hipotezy, żadna nie jest jednak pewna. Lata istnienia ery paleozoicznej to 570 – 245 milionów lat temu. Okresem początku tej ery jest kambr. Wyróżniał się on dużym stopniem wybuchów wulkanów. W okresie tym dominowała transgresja morza, czyli cofanie się wód na obszary lądowe. Przeważającym klimatem był klimat ciepły i suchy. Najbardziej znaczące zmiany zaszły jednak w biosferze. Pojawiła się wówczas większość głównych grup zwierząt bezkręgowych, z których najbardziej rozpowszechnione były stawonogi. Następny okres tej ery to ordowik. W tym okresie procesy górotwórcze doprowadziły do wypiętrzenia się gór. Klimat nadal był ciepły, jednak stał się również wilgotny. Organizmy żywe, coraz bardziej się różnicowane. Wciąż swoją liczebnością przeważały bezkręgowce, jednak pojawiły się też kręgowce. W sylurze, kolejnym okresie, trwa wciąż proces wypiętrzania się gór. W morzach zaczęły pojawiać się pierwsze ryby a roślinność powoli opanowywała środowisko lądowe. W dewonie doszło do transgresji morza, a sprzyjający klimat pozwolił na rozwój bujnej roślinności lądowej. Karbon to jeden z ważniejszych okresów w dziejach Ziemi, w jego czasie zaistniały bowiem warunki odpowiednie do gromadzenia się składników węgla. W karbonie pojawiły się także pierwsze gady. Ostatnim okresem tej ery był perm. Osłabły w tym czasie ruchy górotwórcze, klimat stał się bardziej suchy a to doprowadziło do powstawania pustyń. W wysychających morzach, zaczęły wytwarzać się pokłady soli. W morzach gromadziła się materia organiczna dając początek złożom ropy naftowej.
Prekambr jest to najdłuższa i zarazem najstarsza era w dziejach ziemi. Okres jej trwania określa się na 4600-570 milionów lat temu. Ze względu na jej odległość w czasie, bardzo trudno jest współczesnym naukowcom odtworzyć ówczesne czasy i poznać wydarzenia tamtych lat. Pewne jest, że po powstaniu planety Ziemi na jej powierzchni pojawiła się cienka skorupa z zaczątkami płyt kontynentalnych. Skorupa ta była rozrywana przez liczne wybuchy wulkanów i była poddana ciągłym przemianom górotwórczym. Na obszarach okołobiegunowych występowało natomiast zlodowacenie. Głównym składnikiem atmosfery był wówczas dwutlenek węgla. Wraz z różnymi procesami pojawiły się na Ziemi pierwsze prymitywne organizmy o nieskomplikowanej budowie, których synteza przyczyniła się do powstania w atmosferze tlenu. O tych pierwszych organizmach wiemy bardzo niewiele. Najlepiej poznane są stromatolity, wapienne struktury warstwowe utworzone przez sinice, które posiadały zdolność fotosyntezy. W późniejszym prekambrze żyło już sporo organizmów wielokomórkowych. Planeta Ziemia powstała około 4,6 miliarda lat temu. Ciągłe zmiany na przestrzeni wieków dały jej obecny wygląd znany nam wszystkim. Zmiany zachodziły we wszystkich elementach środowiska, które wzajemni na siebie oddziaływały. Zrekonstruowanie minionych środowisk oraz odtworzenie przebiegów, które zaszły w przeszłości, jest warunkiem zrozumienia dalszych przemian, ewolucji naszej planety. Kiedy już wykształciła się skorupa ziemska i powstała atmosfera, potem hydrosfera, układ lądów i mórz nadal nie był stabilny. Ich rozmieszczenie znane z dzisiejszych atlasów, wyglądało niegdyś zupełnie inaczej. Wszystkie te procesy potrzebowały wiele lat aby doprowadzić wygląd Ziemi do obecnego. Naukowcy podzielili etapy rozwoju Ziemi na ery. Należą do nich era prekambryjska, paleozoiczna, mezozoiczna i kenozoiczna. Te natomiast zostały podzielone na okresy. W każdym z tych etapów zaszły znaczące zmiany na naszej planecie. Dlatego w zagadnieniu tym przyjrzymy się owym przemianom geologicznym opisując poszczególne ery. Tabela stratygraficzna jest niczym innym jak pewnym schematem, za pomocą którego możemy określić przebieg historii, za pomocą procesów, które po sobie następują oraz warstw skalnych. Co jakiś czas powstają nowe wersje tej tabeli, które musi zaakceptować Międzynarodowa Komisja Stratygrafii.Dzięki tej tabeli geolodzy oraz paleontolodzy mogą pracować, ona stanowi dla nich swojego rodzaju ściągawkę. Jest ona jedynym oficjalnym schematem przebiegu historii okresów geologicznych, jakie nasza planeta przetrwała. Jest bardzo wiele opracowań na temat tej tabeli i sporo jest w nich różności oraz podziałów stratygraficznych. Każde nowe badanie jest właściwie tak jakby wsteczną aktualizacją stanu Ziemi sprzed kilkuset wieków. Sama tabela stratygraficzna jest narysowana w taki sposób, iż przypomina ona zwężającą się spiralę, której przebieg czasu pokazywany jest zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Ze względu na zbyt częstą zmianę przebiegu historii Międzynarodowa Komisja Stratygrafii postanowiła uczynić wszystko, by zdefiniować globalne odniesienia dla każdej jednostki geologicznej. Najnowsze jej osiągnięcie to właśnie tabela stratygraficzna, która została oficjalnie przedstawiona w 2006 roku i do dziś cieszy się dużym powodzeniem.