Archeolodzy

2 września 2010

5Archeolodzy starają się pokazywać swoje odkrycia przy użyciu nowych metod, mogą z wielką precyzją odtworzyć obrazy z przeszłości za pomocą grafiki komputerowej lub technik filmowo – telewizyjnych. Niektóre historyczne budowle są odtwarzane lub rekonstruowane. Rozwój nauki i techniki sprawił, że dziś archeolodzy mają też lepsze narzędzia do poznawania przeszłości, jakimi dysponowali niegdyś. Głębszą wiedzę o stanowisku pomagają im uzyskać: fotografia satelitarna, georadar i naukowe sposoby datowania. Nowe technologie w biologii i chemii, pozwalają na odtworzenie najmniejszych szczegółów życia codziennego. Można odkryć nawet ślady tłuszczu w starożytnym garnku i wywnioskować, jakie potrawy były w nim sporządzane. Naukowcy wykonują testy DNA, aby dowiedzieć się, czy spoczywający razem ze sobą zmarli, byli ze sobą spokrewnieni. Zajmują się również pozostałościami z czasów znacznie bliżej współczesnych. W fabrykach i gospodarstwach rolnych zaczęto używać różnych maszyn, które w miarę postępu techniki stały się przestarzałe i dzisiaj sposób ich działania może być dla nas tajemnicą. Archeolodzy śledzą, więc wpływ postępu technologicznego na codzienne życie ludzi. Gdy archeolodzy odnajdują stanowisko, miejsce, którym mogą znajdować się pozostałości z przeszłości, zaczynają je szczegółowo badać. Początkowo pracują w wąskim pasie, zakładając wykop próbny. Większe stanowiska są podzielone tak, aby zespół mógł prowadzić systematyczne badania. Przedmioty, które znajdą są opisywane, a ich miejsca znalezienia są zaznaczane na planach i mapach. Miejsce znalezienia, dostarcza równie cennych informacji, co sam przedmiot. Narzędzia pracy archeologa są proste, szpachelki, pędzle, służą do oczyszczenia znalezisk z ziemi i piasku. Czasami używa się bardziej skomplikowanych instrumentów, jak georadar lub echosonda, które wysyłają w głąb ziemi impulsy elektromagnetyczne, pozwalające na odnalezienie ukrytych pod powierzchnią przedmiotów. Materiał archeologiczny zachowuje się w postaci warstw. Każda z nich pochodzi z innego okresu, a analiza układu stratygraficznego pomaga archeologom w ustaleniu wieku znaleziska. Metoda datowania rediowęglowego pozwala na określenie wieku substancji organicznych, takich jak drewno, kości czy szczątki roślinne.

Najdłuższa era w dziejach świata

22 czerwca 2010

51Prekambr jest to najdłuższa i zarazem najstarsza era w dziejach ziemi. Okres jej trwania określa się na 4600-570 milionów lat temu. Ze względu na jej odległość w czasie, bardzo trudno jest współczesnym naukowcom odtworzyć ówczesne czasy i poznać wydarzenia tamtych lat. Pewne jest, że po powstaniu planety Ziemi na jej powierzchni pojawiła się cienka skorupa z zaczątkami płyt kontynentalnych. Skorupa ta była rozrywana przez liczne wybuchy wulkanów i była poddana ciągłym przemianom górotwórczym. Na obszarach okołobiegunowych występowało natomiast zlodowacenie. Głównym składnikiem atmosfery był wówczas dwutlenek węgla. Wraz z różnymi procesami pojawiły się na Ziemi pierwsze prymitywne organizmy o nieskomplikowanej budowie, których synteza przyczyniła się do powstania w atmosferze tlenu. O tych pierwszych organizmach wiemy bardzo niewiele. Najlepiej poznane są stromatolity, wapienne struktury warstwowe utworzone przez sinice, które posiadały zdolność fotosyntezy. W późniejszym prekambrze żyło już sporo organizmów wielokomórkowych. Planeta Ziemia powstała około 4,6 miliarda lat temu. Ciągłe zmiany na przestrzeni wieków dały jej obecny wygląd znany nam wszystkim. Zmiany zachodziły we wszystkich elementach środowiska, które wzajemni na siebie oddziaływały. Zrekonstruowanie minionych środowisk oraz odtworzenie przebiegów, które zaszły w przeszłości, jest warunkiem zrozumienia dalszych przemian, ewolucji naszej planety. Kiedy już wykształciła się skorupa ziemska i powstała atmosfera, potem hydrosfera, układ lądów i mórz nadal nie był stabilny. Ich rozmieszczenie znane z dzisiejszych atlasów, wyglądało niegdyś zupełnie inaczej. Wszystkie te procesy potrzebowały wiele lat aby doprowadzić wygląd Ziemi do obecnego. Naukowcy podzielili etapy rozwoju Ziemi na ery. Należą do nich era prekambryjska, paleozoiczna, mezozoiczna i kenozoiczna. Te natomiast zostały podzielone na okresy. W każdym z tych etapów zaszły znaczące zmiany na naszej planecie. Dlatego w zagadnieniu tym przyjrzymy się owym przemianom geologicznym opisując poszczególne ery. Tabela stratygraficzna jest niczym innym jak pewnym schematem, za pomocą którego możemy określić przebieg historii, za pomocą procesów, które po sobie następują oraz warstw skalnych. Co jakiś czas powstają nowe wersje tej tabeli, które musi zaakceptować Międzynarodowa Komisja Stratygrafii.Dzięki tej tabeli geolodzy oraz paleontolodzy mogą pracować, ona stanowi dla nich swojego rodzaju ściągawkę. Jest ona jedynym oficjalnym schematem przebiegu historii okresów geologicznych, jakie nasza planeta przetrwała. Jest bardzo wiele opracowań na temat tej tabeli i sporo jest w nich różności oraz podziałów stratygraficznych. Każde nowe badanie jest właściwie tak jakby wsteczną aktualizacją stanu Ziemi sprzed kilkuset wieków. Sama tabela stratygraficzna jest narysowana w taki sposób, iż przypomina ona zwężającą się spiralę, której przebieg czasu pokazywany jest zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Ze względu na zbyt częstą zmianę przebiegu historii Międzynarodowa Komisja Stratygrafii postanowiła uczynić wszystko, by zdefiniować globalne odniesienia dla każdej jednostki geologicznej. Najnowsze jej osiągnięcie to właśnie tabela stratygraficzna, która została oficjalnie przedstawiona w 2006 roku i do dziś cieszy się dużym powodzeniem.